Jakie pozwolenia środowiskowe należy uzyskać, aby wybudować zakład w Polsce? Które procedury administracyjne są obowiązkowe?
Podobnie jak w innych krajach europejskich, w Polsce obowiązki środowiskowe dla firm reguluje kilkadziesiąt aktów prawnych, a typowy zakład podlega wielu z nich. Mimo to wciąż Polska jest atrakcyjna dla potencjalnych inwestorów – to duży rynek w UE z wciąż konkurencyjnym poziomem kosztów. W 2024 r. PKB per capita Polski wynosił 79% średniej UE1, czyli był niższy niż w Europie Zachodniej, ale wyższy niż w Grecji i Bułgarii czy na Węgrzech.
Jakie pozwolenia środowiskowe dla inwestorów obowiązują w Polsce? Które procedury administracyjne muszą przejść zagraniczni inwestorzy? I czy można je powierzyć zewnętrznej firmie?
Spis treści:
- Pozwolenia środowiskowe dla inwestorów w Polsce: 5 najważniejszych informacji na start
- Jakie pozwolenia środowiskowe są wymagane dla nowego zakładu w Polsce?
- Decyzja środowiskowa dla inwestycji w Polsce
- Kiedy wymagane jest pozwolenie zintegrowane dla zakładu?
- Jak zminimalizować ryzyko prawne związane z pozwoleniami środowiskowymi?
- FAQ
- Bibliografia
- Przypisy
Pozwolenia środowiskowe dla inwestorów w Polsce:
5 najważniejszych informacji na start
- O zakresie obowiązków środowiskowych decydują m.in. rodzaj inwestycji, technologia, lokalizacja, skala zabudowy oraz produkcji, emisje, rodzaje i ilości odpadów oraz sposób korzystania z wód i odprowadzania ścieków. Nie istnieje jedna lista pozwoleń właściwa dla każdego zakładu.
- Zaleca się każdorazową, indywidualną analizę formalno-prawną, która da jasną odpowiedź o wymagalności decyzji środowiskowej, pozwolenia zintegrowanego czy sektorowego.
- Na pierwszym etapie trzeba ustalić, czy inwestycja wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tzw. decyzji środowiskowej). Wyznacza ona warunki realizacji przedsięwzięcia i co do zasady jest potrzebna do uzyskania kolejnych decyzji inwestycyjnych, m.in. warunków zabudowy i pozwolenia na budowę.
- Podczas planowania budowy zakładu przemysłowego zwykle należy uwzględnić m.in.:
- decyzję środowiskową;
- pozwolenie zintegrowane lub pozwolenia sektorowe;
- obowiązki dotyczące produktów i opakowań;
- obowiązki związane z magazynowaniem odpadów (m.in. operat PPOŻ)
- Na różnych etapach inwestycji – przed budową, przed uruchomieniem instalacji i w trakcie działalności zakładu – trzeba uwzględnić różne obowiązki środowiskowe. Pominięcie początkowych wymagań uniemożliwia lub opóźnia uzyskanie pozwolenia na budowę, odbiór obiektu i rozpoczęcie produkcji.
- Na etapie operacyjnym (komercyjnej produkcji) należy zaplanować wywiązywanie się i raportowanie związane z bieżącą sprawozdawczością środowiskową w systemach BDO (odpady, produkty i opakowania), KOBiZE (emisje do powietrza), PRTR, opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz szeregu innych obowiązków środowiskowych.
- Koordynacją formalności środowiskowych powinien się zajmować jeden wewnętrzny zespół specjalistów ds. ochrony środowiska lub zewnętrzna firma konsultingowa. Pozwoli to spójnie skoordynować działania w obszarze środowiskowych i uniknąć potencjalnych opóźnień, które w niektórych przypadkach mogą spowodować opóźnienia rzędu kilkunastu-kilkudziesięciu miesięcy w całym harmonogramie projektowym. W Polsce działają podmioty takie jak Eko-Projekt, które wspierają przedsiębiorców w tym obszarze na zasadzie stałej obsługi lub pojedynczych usług.
Jakie pozwolenia środowiskowe są wymagane dla nowego zakładu w Polsce?
Każdy zakład zwykle spełnia nieco inny zestaw obowiązków – mały producent chemikaliów może stanowić znacznie większe zagrożenia dla środowiska niż wielki magazyn płyt meblowych. Poniżej wskazaliśmy najważniejsze decyzje, pozwolenia, uzgodnienia i dokumenty, których może wymagać polskie prawo na poszczególnych etapach inwestycji.
Przed rozpoczęciem inwestycji: procedury środowiskowe przy budowie zakładu
| Co inwestor musi uzyskać, przygotować lub sprawdzić? | Kiedy dotyczy? | Podstawa prawna |
| Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach | Gdy przedsięwzięcie może zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Katalog takich przedsięwzięć zawiera Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. | Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ustawa OOŚ), zwłaszcza art. 71–72 |
| Karta informacyjna przedsięwzięcia (KIP) | Gdy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w innych przypadkach wskazanych w ustawie. Na jej podstawie organ ocenia skalę inwestycji i decyduje, czy przeprowadzić ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (OOŚ), czy nie. | Ustawa OOŚ, zwłaszcza art. 62a, 64 i 69 |
| Environmental impact report | Gdy przedsięwzięcie może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub gdy organ zdecyduje się przeprowadzić OOŚ po analizie KIP. | Ustawa OOŚ, zwłaszcza art. 66 i 69–70 |
| Ocena oddziaływania na obszar Natura 2000 | Gdy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, także gdy nie zostało wymienione w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć. | Ustawa OOŚ, zwłaszcza art. 96–103Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody |
| Inne decyzje i ograniczenia przyrodnicze (m.in.: pozwolenie na wycinkę; zezwolenie na odstępstwa od zakazów obowiązujących wobec gatunków chronionych). | Gdy przygotowanie działki wymaga usunięcia drzew lub krzewów, naruszenia siedlisk, gniazd lub stanowisk gatunków chronionych albo prowadzenia prac na terenie objętym formą ochrony przyrody. | Ustawa o ochronie przyrody, zwłaszcza art. 6, 15, 17, 24, 44–45, 51–56, 83–90 |
| Warunki środowiskowe wynikające z planowania przestrzennego | Gdy inwestor wybiera lokalizację zakładu, powinien sprawdzić ograniczenia zapisane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub decyzji o warunkach zabudowy. | Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym |
Decyzja środowiskowa dla inwestycji w Polsce
Environmental decisions (EIA), a właściwie decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (w skrócie DŚU), określają, czy i na jakich warunkach można zrealizować przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko. Podobne procedury obowiązują w całej UE – wynikają z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. Uzyskanie DŚU otwiera proces inwestycyjny. Warunki decyzji inwestor musi uwzględnić w projekcie, podczas budowy i eksploatacji, a czasem także przy likwidacji zakładu.
Jak uzyskać decyzję środowiskową dla inwestycji przemysłowej w Polsce?
- Decyzję środowiskową wydaje się dla danego przedsięwzięcia. Przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno, nawet jeśli są realizowane przez różne podmioty.
- W większości przypadków decyzje środowiskowe wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a w wybranych (np. gdy wpływ inwestycji na środowisko jest duży) regionalny dyrektor ochrony środowiska.
- Do wniosku trzeba dołączyć kartę informacyjną przedsięwzięcia lub raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz inne dokumenty (m.in.wypis z rejestru gruntów i potwierdzenie tytułu prawnego do terenu). Zakres dokumentacji zależy od rodzaju inwestycji i jej możliwego wpływu na otoczenie.
- Organ może wystąpić o opinie i uzgodnienia do innych instytucji, np. regionalnego dyrektora ochrony środowiska, sanepidu czy Wód Polskich.
- Gdy organ przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko, zapewnia udział społeczeństwa w postępowaniu. Mieszkańcy i organizacje ekologiczne składają uwagi i wnioski, które mogą wpłynąć na warunki realizacji inwestycji określone w decyzji środowiskowej.
- Przepisy przewidują ogólne terminy na uzgodnienia, opinie i wydanie decyzji, ale nie obejmują czasu potrzebnego np. na uzupełnienie dokumentacji i innych typowych opóźnień i przewlekłości postępowań administracyjnych Urzędów. Doświadczenie pokazuje, że uzyskanie decyzji środowiskowej dla inwestycji przemysłowych zajmuje aktualnie około 12 miesięcy, a dla inwestycji drogowych klasy dróg ekspresowych czy autostradowych zwykle kilka lat.
- Brak wymaganej decyzji środowiskowej zwykle blokuje wydanie pozwolenia na budowę lub innych zgód potrzebnych do realizacji inwestycji. Realizacja przedsięwzięcia bez wymaganej DŚU lub z naruszeniem jej warunków może skutkować wstrzymaniem prac, problemami z legalizacją inwestycji, administracyjnymi karami pieniężnymi oraz zatrzymaniem całego procesu inwestycyjnego na wiele miesięcy.
Pozwolenia eksploatacyjne – zintegrowane i emisyjne (sektorowe)
| Co inwestor musi uzyskać lub sprawdzić? | Kiedy dotyczy? | Podstawa prawna |
| Pozwolenie zintegrowane | Gdy zakład eksploatuje tzw. instalację IPPC, wymienioną w Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. | Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zwłaszcza art. 180–181 i 201–219. |
| Pozwolenia sektorowe | Gdy instalacja nie wymaga pozwolenia zintegrowanego, ale korzysta ze środowiska w sposób wymagający odrębnych zgód. Może to dotyczyć m.in. emisji gazów lub pyłów do powietrza, poboru wód, odprowadzania ścieków, usług wodnych, wykonania urządzeń wodnych albo wprowadzania ścieków przemysłowych do cudzej kanalizacji. | Prawo ochrony środowiska, zwłaszcza art. 180–181 i 220–229.Właściwe rozporządzenia wykonawcze dotyczące standardów emisyjnych i przypadków, w których pozwolenie nie jest wymagane. |
| Zgłoszenia instalacji niewymagających pozwolenia | Gdy przepisy nie wymagają pozwolenia, ale instalacja może oddziaływać na środowisko i podlega zgłoszeniu. Dotyczy to wybranych instalacji powodujących emisje do powietrza, działań wymagających zgłoszenia wodnoprawnego lub urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne. | Prawo ochrony środowiska, zwłaszcza art. 152.Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, zwłaszcza art. 389–390. Właściwe rozporządzenia wykonawcze określające rodzaje instalacji wymagających zgłoszenia. |
| Inne obowiązki eksploatacyjneInwestor powinien sprawdzić dopuszczalne poziomy i obowiązek zgłoszenia, pomiarów czy uzyskania pozwolenia na emisję gazów cieplarnianych. | Gdy praca zakładu może powodować hałas, emisję pól elektromagnetycznych albo emisję gazów cieplarnianych objętą systemem EU ETS. | Prawo ochrony środowiska, zwłaszcza art. 112–115a i 121–124.Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. |
Kiedy wymagane jest pozwolenie zintegrowane dla zakładu?
Integrated permits (IPPC/IED) uzyskuje się dla instalacji (nie całego zakładu), które mogą znacznie zanieczyszczać środowisko i zostały ujęte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. Jedno pozwolenie zintegrowane zastępuje kilka pozwoleń sektorowych i określa warunki korzystania ze środowiska dla danej instalacji, m.in.:
- dopuszczalne wielkości emisji gazów lub pyłów do powietrza;
- warunki poboru wody, odprowadzania ścieków i gospodarowania wodami opadowymi;
- zasady wytwarzania, magazynowania i przekazywania odpadów;
- wymagania dotyczące monitoringu, pomiarów i sprawozdawczości środowiskowej;
- sposoby zapobiegania awariom przemysłowym i ograniczania ich skutków dla środowiska.
Rozporządzenie obejmuje m.in. duże instalacje energetyczne, metalurgiczne, chemiczne i spożywcze oraz do produkcji papieru, cementu, wapna, szkła lub intensywnego chowu zwierząt.
Produkty i opakowania
| Co inwestor musi uzyskać lub sprawdzić? | Kiedy i czego dotyczy? | Podstawa prawna |
| Wpis do rejestru BDO | Gdy wprowadza na rynek produkty w opakowaniach, opakowania, sprzęt elektryczny i elektroniczny, baterie, akumulatory, oleje, opony lub inne produkty objęte obowiązkami produktowymi. | Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zwłaszcza art. 49–50. |
| Obowiązki dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych | Gdy wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach albo same opakowania. Dotyczą m.in. ewidencji, poziomów recyklingu, opłaty produktowej i sprawozdawczości. | Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. |
| Obowiązki dotyczące jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych | Gdy przedsiębiorca wprowadza jednorazowe produkty z tworzyw sztucznych objęte dyrektywą SUP, np. wybrane pojemniki, kubki lub torby. Dotyczą m.in. opłat, oznakowania, ewidencji, sprawozdawczości i ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu. | Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. |
| Obowiązki dotyczące wybranych produktów | Gdy przedsiębiorca wprowadza na rynek m.in. oleje, opony, preparaty smarowe, sprzęt elektryczny i elektroniczny, baterie lub akumulatory. Dotyczą m.in. wpisu do BDO, ewidencji, sprawozdawczości, poziomów zbierania lub odzysku oraz opłat produktowych. | Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej.Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach |
Gospodarka odpadami
| Co inwestor musi uzyskać lub sprawdzić? | Kiedy dotyczy? | Podstawa prawna |
| Pozwolenie na wytwarzanie odpadów | Gdy podczas eksploatacji instalacji powstają odpady w ilościach przekraczających progi ustawowe, a instalacji nie obejmuje pozwolenie zintegrowane. | Prawo ochrony środowiska, zwłaszcza art. 180–181. |
| Zezwolenie na przetwarzanie odpadów | Gdy przedsiębiorca prowadzi odzysk, recykling, unieszkodliwianie lub inne przetwarzanie odpadów. | Ustawa o odpadach, zwłaszcza art. 41. |
| Ewidencja odpadów w BDO | Gdy zakład wytwarza odpady lub gospodaruje odpadami objętymi obowiązkiem ewidencji. | Ustawa o odpadach, zwłaszcza art. 66–72. |
Sprawozdawczość środowiskowa
| Co inwestor musi przygotowywać? | Kiedy dotyczy? | Podstawa prawna |
| Roczne sprawozdanie odpadowe w BDO | Gdy przedsiębiorca prowadzi ewidencję odpadów bądź podlega obowiązkom produktowym lub opakowaniowym. | Ustawa o odpadach, zwłaszcza art. 73–76. |
| Raport do KOBiZE | Gdy zakład emituje gazy cieplarniane lub inne substancje do powietrza. | Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, zwłaszcza art. 7. |
| Wykaz i opłata za korzystanie ze środowiska | Gdy zakład emituje substancje do powietrza, składuje odpady lub korzysta z uprawnień do emisji. | Prawo ochrony środowiska, zwłaszcza art. 273–289. |
| Sprawozdania produktowe i opakowaniowe | Gdy przedsiębiorca wprowadza produkty, opakowania albo produkty w opakowaniach objęte obowiązkami ustawowymi. | Ustawa o odpadach.Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. |
| Pomiary i sprawozdania wymagane w pozwoleniach środowiskowych | Gdy decyzja lub pozwolenie nakłada obowiązki pomiarowe albo sprawozdawcze. | Prawo ochrony środowiska.Ustawa o odpadach.Prawo wodne. |
Inne wymagania prawne przy budowie zakładu przemysłowego
| Co inwestor musi uzyskać lub sprawdzić? | Kiedy i czego dotyczy? | Podstawa prawna |
| Zgodność inwestycji z planem miejscowym albo decyzja o warunkach zabudowy | Gdy inwestor wybiera lokalizację zakładu. Trzeba sprawdzić, czy MPZP dopuszcza działalność przemysłową, planowaną zabudowę i parametry inwestycji. | Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. |
| Pozwolenie na budowę lub zgłoszenie robót budowlanych | Gdy inwestor buduje, rozbudowuje lub przebudowuje obiekt. Budowa zakładu przemysłowego zwykle wymaga pozwolenia na budowę. | Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zwłaszcza art. 28–34. |
| Warunki przyłączenia do sieci i dostęp do drogi publicznej | Gdy zakład wymaga przyłączenia do sieci energetycznej, gazowej, wodociągowej, kanalizacyjnej lub innej infrastruktury oraz obsługi komunikacyjnej. | Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne.Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. |
| Uzgodnienia techniczne, sanitarne, przeciwpożarowe i branżowe | Gdy wymagają tego projekt, rodzaj obiektu, technologia albo sposób użytkowania zakładu. Może dotyczyć m. in. wymagań przeciwpożarowych, sanitarnych, konserwatorskich i dozoru technicznego. | Prawo budowlane.Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym. |
| Zawiadomienie o zakończeniu budowy albo pozwolenie na użytkowanie | Gdy budowa została zakończona, a inwestor chce rozpocząć użytkowanie zakładu. Zakres obowiązku zależy od rodzaju obiektu i decyzji budowlanej. | Prawo budowlane, zwłaszcza art. 54–59. |
Jak zminimalizować ryzyko prawne związane z pozwoleniami środowiskowymi?
Błędy w obowiązkach środowiskowych mogą opóźnić wydanie decyzji, utrudnić uruchomienie zakładu albo skutkować karami administracyjnymi. Aby ograniczyć to ryzyko, potrzebny jest stały nadzór merytoryczny nad dokumentacją, terminami, warunkami pozwoleń i bieżącymi obowiązkami po rozpoczęciu działalności – własny zespół specjalistów ds. środowiska lub outsourcing.
W Polsce od wielu lat działają firmy oferujące doradztwo w ochronie środowiska i outsourcing procesów, takie jak Eko-Projekt. Zapewniamy szeroki zakres wsparcia – od konsultacji, przez prowadzenie postępowań m.in. o wydanie decyzji środowiskowej czy pozwolenia zintegrowanego (wraz z badaniami i prc zygotowaniem dokumentacji), po stałą obsługę firmy w zakresie obowiązków środowiskowych. Charakteryzuje nas szerokie doświadczenie przy dużych projektach z naciskiem na sektor produkcyjny, magazynowy i OZE oraz zespół doświadczonych specjalistów i ekspertów z kilkunastoletnim i kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.
Takie jakościowe wsparcie pozwala m.in.:
- zmniejszyć ryzyko opóźnienia inwestycji;
- zmniejszyć ryzyko decyzji odmownej/negatywnej
- uniknąć kosztownych zmian w projekcie;
- ograniczyć ryzyko kar i problemów przy uruchomieniu zakładu;
- lepiej zaplanować budżet i harmonogram inwestycji;
- odciążyć inwestora, by skupił się na planowaniu i realizacji inwestycji.
FAQ:
1. Czy proces pozyskiwania pozwoleń środowiskowych różni się dla firm zagranicznych?
Nie. Co do zasady firmy zagraniczne przechodzą te same procedury co polskie podmioty. Co do zasady firma powinna utworzyć i zarejestrować na terenie Polski spółkę, natomiast na etapie decyzji środowiskowej (w przeciwieństwie do pozwoleń operacyjnych: Pozwolenia zintegrowanego i sektorowych) nie musi być właścicielem gruntu, na terenie którego ma powstać zakład/instalacja.
2. Jakie są koszty i czas oczekiwania na decyzje środowiskowe w Polsce?
Koszty zależą od skali inwestycji, badań, dokumentacji i opłat administracyjnych. Samo postępowanie zwykle trwa około 12 miesięcy, zwłaszcza gdy wymaga sporządzenia raportu OOŚ, uzgodnień, udziału społeczeństwa lub uzupełnień.
3. Jakie dokumenty należy przygotować przed rozpoczęciem inwestycji w Polsce?
Najczęściej potrzebne są m.in.: karta informacyjna przedsięwzięcia albo raport OOŚ, mapa z lokalizacją inwestycji, dane ewidencyjne działek, koncepcja projektowa, plan zagospodarowania terenu wraz z bilansem terenu, szczegółowy opis technologii, przewidywanych emisji, odpadów i ścieków oraz dokumenty wymagane przez organ dla konkretnego postępowania.
4. Czy Polska stosuje procedury OOŚ (ocena oddziaływania na środowisko) dla zakładów przemysłowych?
Tak. Polska stosuje procedury OOŚ zgodnie z prawem krajowym i unijnym (dotyczą zakładów, które mogą zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko).
5. Kto w Polsce wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach?
Decyzję najczęściej wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W wybranych sprawach właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.
Bibliografia:
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/dyrektywa-2011-92-ue-w-sprawie-oceny-skutkow-wywieranych-przez-niektore-68100641 (dostęp 16.06.2026).
- Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/dyrektywa-2003-87-we-ustanawiajaca-system-handlu-przydzialami-emisji-gazow-67428675 (dostęp 16.06.2026).
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/dyrektywa-2019-904-w-sprawie-zmniejszenia-wplywu-niektorych-produktow-z-69193852 (dostęp 16.06.2026).
- Główny Urząd Statystyczny, Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju, https://ssgk.stat.gov.pl/07.2025/Sytuacja_spoleczno-gospodarcza_w_Unii_Europejskiej_i_w_wybranych_krajach.html (dostęp 16.06.2026).
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/przedsiewziecia-mogace-znaczaco-oddzialywac-na-srodowisko-18895096 (dostęp 16.06.2026).
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/rodzaje-instalacji-mogacych-powodowac-znaczne-zanieczyszczenie-18120967 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/udostepnianie-informacji-o-srodowisku-i-jego-ochronie-udzial-17497783 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-przyrody-17091515 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/planowanie-i-zagospodarowanie-przestrzenne-17027058 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-ochrony-srodowiska-16901353 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-wodne-18625895 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/system-handlu-uprawnieniami-do-emisji-gazow-cieplarnianych-18218715 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/odpady-17940659 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/gospodarka-opakowaniami-i-odpadami-opakowaniowymi-18015362 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/obowiazki-przedsiebiorcow-w-zakresie-gospodarowania-niektorymi-16901930 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/zuzyty-sprzet-elektryczny-i-elektroniczny-18233050 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/baterie-i-akumulatory-17545060 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/system-zarzadzania-emisjami-gazow-cieplarnianych-i-innych-substancji-17562751 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-budowlane-16796118 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-energetyczne-16798478 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/zbiorowe-zaopatrzenie-w-wode-i-zbiorowe-odprowadzanie-sciekow-16904006/art-1 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/drogi-publiczne-16791834 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-przeciwpozarowa-16794312 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/panstwowa-inspekcja-sanitarna-16791823 (dostęp 16.06.2026).
- Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/dozor-techniczny-16889440 (dostęp 16.06.2026).
Przypisy:
- Główny Urząd Statystyczny, Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju, https://ssgk.stat.gov.pl/07.2025/Sytuacja_spoleczno-gospodarcza_w_Unii_Europejskiej_i_w_wybranych_krajach.html (dostęp 16.06.2026).