Pozwolenia zintegrowane - najważniejsze informacje

Poniżej znajdą Państwo najważniejsze informacje związane z pozwoleniami zintegrowanymi. W dalszej części strony zawarliśmy informacje dotyczące naszej pracy, szczegółowy zakres naszych usług oraz kompendium wiedzy, gdzie znajdą Państwo szczegółowe informacje związane z pozwoleniami zintegrowanymi oraz raportami początkowymi.

Co to jest pozwolenie zintegrowane?

Pozwolenia zintegrowane są swoistą formą licencji na prowadzenie działalności przemysłowej, otrzymywaną dla różnego typu instalacji (przemysłowych, hodowlanych, w komunalnych oczyszczalniach ścieków, etc.). Do prawa Unii Europejskiej zostały one wprowadzone tak zwaną Dyrektywą IPPC (skrót od angielskiego Integrated Pollution Prevention and Control), czyli Dyrektywą Unii Europejskiej nr 96/61/WE z 1996 roku. Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej, prawo to zostało dostosowane do polskich przepisów, w myśl postanowień ustawy Prawy ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 roku (Dz. U. z 2008 roku, Nr 25 Poz. 150, z późniejszymi zmianami). Pozwolenia zintegrowane zastąpiły obowiązujące w przeszłości cząstkowe pozwolenia środowiskowe, łącząc wszystkie rodzaje oddziaływania na środowisko, jakie wskazywane były w pozwoleniach cząstkowych, a także wskazując na powiązania, jakie występują pomiędzy tymi oddziaływaniami.

Kiedy należy ubiegać się o wydanie pozwolenia zintegrowanego?

Obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego objęte są wszystkie instalacje, których funkcjonowanie, w związku z rodzajem prowadzonej działalności oraz jej skalą, mogą prowadzić do znacznego zanieczyszczenia poszczególnych elementów przyrodniczych bądź środowiska rozumianego jako całość. Co istotne, pozwolenie zintegrowane wydawane jest dla instalacji, nie dla zakładu. Na terenie zakładu może znajdować się więcej niż jedna instalacja – wówczas konieczne będzie uzyskanie pozwolenia zintegrowanego dla każdej z nich lub objęcie każdej z nich jednym pozwoleniem zintegrowanym.

Zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 roku, jako instalację należy rozumieć:

  • stacjonarne urządzenie techniczne lub zespół tego typu urządzeń, powiązanych technologicznie, którym dysponuje ten sam podmiot i które położone są na terenie jednego zakładu;
  • obiekty budowlane, które nie stanowią urządzeń technicznych ani ich zespołów, których eksploatacja może powodować emisję do środowiska.

Szczegółowe rodzaje instalacji, które wymagają pozwolenia zintegrowanego, określone zostały w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 roku (Dz. U. z 2014 roku, Poz. 1169) w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości.

Kto wydaje pozwolenie zintegrowane?

Pozwolenie zintegrowane wydawane jest na wniosek podmiotu prowadzącego instalację (czyli podmiot uprawniony do władania daną instalacją w celu jej eksploatacji), podmioty prowadzące poszczególne części instalacji lub podmiot, który dopiero podejmuje się realizacji nowej instalacji.

Wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego powinien zostać złożony do organu ochrony środowiska, odpowiedniego ze względu na zlokalizowanie instalacji, której pozwolenie ma dotyczyć. Organem tym może być:

  • prezydent miast lub starosta – dotyczy miast na prawach powiatu;
  • marszałek województwa – dotyczy instalacji, które kwalifikowane są jako znacząco oddziałujące na środowisko lub regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, określonych w wojewódzkim planie gospodarki odpadami (RIPOK);
  • regionalny dyrektor ochrony środowiska – dotyczy instalacji znajdujących się na terenach zamkniętych;
  • organ ochrony środowiska uprawniony do wydawania decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami wydobywczymi – dotyczy instalacji związanych z odpadami innymi niż wydobywcze, wytworzonych w miejscu wydobycia kopalin ze złóż, a także ich magazynowania oraz przerabiania.

Kim jesteśmy i jak pracujemy?

Eko-Projekt to interdyscyplinarny zespół profesjonalistów, posiadających bogate doświadczenie w prowadzeniu projektów dla największych polskich przedsiębiorstw. Jesteśmy specjalistami w swojej branży, dzięki czemu możemy zagwarantować Państwu najwyższą jakość prowadzonej dokumentacji oraz kompetentne zarządzanie projektem, ukierunkowane na maksymalne skrócenie czasu oczekiwania na uzyskanie decyzji.

Realizowane przez nas projekty – od początku, aż do uzyskania ostatecznej decyzji administracyjnej – prowadzone są w oparciu o udzielone pełnomocnictwo.

Oprócz postępowania w zakresie uzyskania lub zmiany pozwolenia zintegrowanego, wykonujemy analizy ryzyka, a także kompleksowe raporty początkowe (na podstawie akredytowanych poborów i badań laboratoryjnych – w oparciu o Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi). Z naszą szczegółową ofertą mogą Państwo zapoznać się poniżej.

Szczegółowy zakres usług:

  • Przygotowywanie wniosków o wydanie lub zmianę pozwoleń zintegrowanych (zgodnie z Dyrektywą UE nr 96/61/WE z 24 września 1996 roku w sprawie zintegrowanego zapobiegania i zmniejszania zanieczyszczeń – IPPC).
  • Konsultacje oraz analizy dotyczące:
    • zasadności uzyskiwania pozwolenia zintegrowanego bądź jego zmiany,
    • podlegania pod standardy oraz konkluzje BAT (zgodnie z dyrektywą IPPC),
    • włączania oraz wyłączania instalacji powiązanych i peryferyjnych do pozwolenia zintegrowanego,
    • zasadności pozostałych formalno-prawnych kwestii powiązanych z pozwoleniami zintegrowanymi oraz Dyrektywą IED (Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady Europy nr 2010/75/UE z 24 listopada 2010 roku w sprawie emisji przemysłowych).
  • Przeprowadzanie akredytowanych pomiarów emisji do powietrza, ścieków oraz poziomu hałasu w ramach automonitoringu instalacji – zgodnie z decyzją IPPC.
  • Przeprowadzanie analizy ryzyka IED oraz analizy zasadności wykonywania pełnego raportu początkowego.
  • Sporządzanie raportów początkowych do pozwoleń zintegrowanych w pełnym zakresie, zgodnie z dyrektywą IED, w tym:
    • zdefiniowanie siatki poborów, jakościowy oraz ilościowy dobór parametrów, pobór oraz analizę chemiczną prób;
    • rozpoznanie historyczne gruntu (sprawozdanie w sprawie historycznych zanieczyszczeń gruntu);
    • badanie i graficzną analizę terenu instalacji w nawiązaniu do uwolnień substancji stwarzających ryzyko.

Pozwolenia zintegrowane i raporty początkowe – kompendium wiedzy

Poniżej znajdziecie Państwo szczegółowe informacje dotyczące pozwoleń zintegrowanych oraz raportów początkowych. Mamy nadzieję, że w przygotowanym przez nas kompendium, odnajdziecie Państwo odpowiedzi na wszystkie swoje pytania.

Pozwolenie zintegrowane, a kilka instalacji

Podmiot, który eksploatuje więcej niż jedną instalację oddziałującą na środowisko, może posiadać jedno pozwolenie zintegrowane, dotyczące wszystkich instalacji lub osobne pozwolenia zintegrowane dla każdej z instalacji – według własnego wyboru. Dopuszczalna jest również sytuacja, w której podmiot korzysta ze środowiska na podstawie pozwolenia zintegrowanego wydanego dla instalacji, które tego wymagają oraz pozwoleń sektorowych – dla pozostałych instalacji.

Jakie instalacje objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego?

  • Instalacje związane z działalnością energetyczną oraz paliwami:
  • służące do spalania paliw, o mocy nominalnej wynoszącej co najmniej 50 MW;
  • wykorzystywane w celu rafinowania gazu bądź roby naftowej;
  • wykorzystywane w celu upłynniania i zgazowania węgla oraz paliw, o mocy nominalnej wynoszącej co najmniej 20 MW.
  • Instalacje związane z produkcją oraz obróbką metali:
    • wykorzystywane w celu prażenia bądź spiekania rud metali (w tym rudy siarczkowej);
    • wykorzystywane w celu wytopu surówki żelaza i stali surowej (pierwotnego bądź wtórnego), a także służące do ciągłego odlewu stali, o zdolności produkcyjnej w ramach 2,5 tony/h;
    • wykorzystywane do obróbki stopów żelaza lub stali za pomocą walcowania na gorąco (o zdolności produkcyjnej w zakresie 20 ton/h), kuźni z młotami (przekraczających 50 kJ, przy łącznej mocy cieplnej wynoszącej co najmniej 20 MW) oraz nakładania powłoki metalicznej (przekraczających 2 tony/h);
    • wykorzystywane do odlewania stopów żelaza oraz stali;
    • wykorzystywane do topienia i stapiania metali nieżelaznych oraz metali pochodzących z odzysku, a także do odlewania metali nieżelaznych (o zdolności produkcyjnej w zakresie 20 ton/h i 4 ton/h dla ołowiu i kadmu);
    • wykorzystywanych do produkowania metali nieżelaznych z surowców pochodzenia wtórnego (np. surowców, które powstały w wyniku procesów chemicznych), a także rud metalu i koncentratów;
    • wykorzystywane do powierzchniowej obróbki materiałów wykonanych z tworzyw sztucznych.
  • Instalacje związane z przemysłem mineralnym:
    • wykorzystywane do produkcji wapna, tlenku magnezu (piece o zdolności produkcyjnej przekraczającej 50 ton/d) lub klinkieru cementowego (piece obrotowe o zdolności produkcyjnej równej co najmniej 500 tonom/d lub inne piece o zdolności produkcyjnej przekraczającej 50 ton/d);
    • wykorzystywane do produkowania wyrobów azbestowych;
    • wykorzystywane do produkcji szkła;
    • wykorzystywane do wytopu substancji oraz włókien pochodzenia mineralnego (minimalna zdolność produkcyjna 20 ton/d);
    • wykorzystywane do produkcji ceramiki (minimalna zdolność produkcyjna 75 ton/d).
  • Instalacje związane z przemysłem chemicznym, wykorzystujące lub produkujące:
    • organiczne substancje chemiczne (m.in. węglowodory, związki azotowe, tworzywa sztuczne);
    • nieorganiczne substancje chemiczne (m.in. kwasy, gazy, zasady, sole);
    • środki ochrony roślin,
    • produkty o działaniu biobójczym;
    • nawozy jedno oraz wieloskładnikowe (bazujące na fosforze, azocie lub potasie);
    • materiały wybuchowe;
    • surowce farmaceutyczne;
    • środki i produkty lecznicze.
  • Instalacje związane z gospodarką odpadami:
    • wykorzystywane w celu unieszkodliwienia lub odzysku odpadów niebezpiecznych (minimalna zdolność produkcyjna 10 ton/d), za pomocą procesów obróbki biologicznej, fizyczno-chemicznej lub mieszanki technologii, przepakowywania, regenerowania lub odzyskiwania rozpuszczalników, regenerowania kwasów lub zasad, recyklingu lub regenerowania materiałów pochodzenia nieorganicznego (nie dotyczy metali oraz związków metali), usuwania zanieczyszczeń, procesów odzyskiwania składników z katalizatorów, procesów wtórnej rafinacji olejów oraz retencji powierzchniowej;
    • wykorzystywane w celu termicznego przekształcania odpadów niebezpiecznych (minimalna zdolność produkcyjna 10 ton/d) oraz innych rodzajów odpadów (minimalna zdolność produkcyjna 3 tony/d);
    • służących do unieszkodliwiania odpadów innych niż odpady niebezpieczne (nie dotyczy ścieków komunalnych) za pomocą procesów biologicznych lub fizyczno-chemicznych, wstępnej obróbki odpadów, które przeznaczone są do przekształcenia termicznego, obróbki popiołu i żużlu, obróbki za pomocą strzępiarek, a także unieszkodliwiania i odzysku z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej (minimalna zdolność produkcyjna 100 ton/d);
    • służących do składowania odpadów (co najmniej 10 ton/d lub o minimalnej pojemności 25 000 ton) – nie dotyczy odpadów obojętnych dla środowiska oraz odpadów wydobywczych;
    • wykorzystywane do magazynowania odpadów niebezpiecznych, o pojemności co najmniej 50 ton – nie dotyczy procesów magazynowania odpadów w miejscu ich produkcji.
  • Inne rodzaje instalacji:
    • oczyszczanie ścieków – poza oczyszczaniem komunalnym;
    • służące do produkcji masy z materiałów włóknistych, drewna, papieru, tektury (minimalna zdolność produkcyjna 20 ton/d),
    • służące do produkcji masy włóknistej z płyt drewnopodobnych, wiórowych, pilśniowych, o wiórach zorientowanych (co najmniej 600 m3/d);
    • wykorzystywane w procesach obróbki lub barwienia włókien i materiałów włókienniczych (minimalna zdolność produkcyjna 10 ton/d);
    • wykorzystywane do garbowania skór (pozwalające na wyprodukowanie co najmniej 12 ton/d);
    • służące do uboju zwierząt (minimum 50 tusz/d);
    • służące do obróbki oraz przetwarzania (nie dotyczy procesów pakowania) paszy i produktów spożywczych, produkowanych z surowców pochodzenia odzwierzęcego, z wyjątkiem mleka (co najmniej 75 ton/d) oraz surowców pochodzenia roślinnego (300-600 ton/d);
    • służące do obróbki i przetwarzania mleka (minimalna zdolność produkcyjna 200 ton/d);
    • wykorzystywane w celu unieszkodliwiania padłych zwierząt i produktów ubocznych (co najmniej 10 ton/d)’
    • wykorzystywane w chowie i hodowli świń oraz drobiu;
    • wykorzystywane w powierzchniowej obróbce substancji oraz produktów przy użyciu rozpuszczalników organicznych (minimalne zużycie rozpuszczalników 200 ton rocznie);
    • wykorzystywane przy produkcji węgla pierwiastkowego;
    • wykorzystywane przy produkcji elektrografitu w procesach elektrografityzacji lub spopielania;
    • wykorzystywane w celu wychwytywania strumieni dwutlenku węgla;
    • wykorzystywane w konwersji drewna oraz produktów drewnianych z wykorzystaniem środków chemicznych (co najmniej 75 m3/d).

Jakie instalacje mogą zostać zwolnione z obowiązku posiadania pozwolenia zintegrowanego?

Jak zostało wspomniane wcześniej, pozwolenie zintegrowane jest obowiązkowe w przypadku prowadzenia instalacji, które, z racji rodzaju wykonywanej działalności oraz jej skali, mogą sprzyjać zanieczyszczeniu poszczególnych elementów przyrodniczych lub środowiska w ujęciu całościowym. Szczegółowe informacje dotyczące instalacji objętych tym obowiązkiem zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 roku w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych lub środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 roku, Poz. 1169). We wspomnianym rozporządzeniu wskazane zostały rodzaje instalacji, które mogą powodować określony rodzaj zanieczyszczenia.

Z obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego zwolnione są instalacje (lub części instalacji), które wykorzystywane są jedynie w celu badania, rozwoju lub przeprowadzania testów nowych produktów lub procesów technologicznych.

Obowiązek przygotowania raportu początkowego

W określonych wypadkach podmiot, który wnioskuje o wydanie pozwolenia zintegrowanego, zobowiązany jest do dołączenia do wniosku raportu początkowego. Kiedy obowiązek ten powstaje? Podmiot występujący o wydanie pozwolenia zintegrowanego powinien przeanalizować, czy istnieje realne ryzyko zanieczyszczenia zakładu, w którym znajduje się instalacja. Jeżeli taka możliwość występuje, zobowiązany jest on do tego, by do wniosku dołączyć raport początkowy.

Kto może sporządzić raport początkowy

Prawo ochrony środowiska nie wskazuje, kto powinien być autorem raportu początkowego. Przyjmuje się, że raport może przygotować więc każda osoba, która posiada odpowiednią wiedzę (chociaż nie ma obowiązku potwierdzenia jej jakimikolwiek uprawnieniami). Niemniej jednak ustawodawca jasno wskazuje wytyczne dotyczące badań przeprowadzanych podczas przygotowywania raportu początkowego – zostały one szczegółowo przedstawione w artykule 127a, ustęp 1, punkt 1, ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z roku 2016, pozycja 672).

Wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego – wymagania

Art. 208 Prawa ochrony środowiska określa dodatkowe, fakultatywne oraz obligatoryjne, wymagania formalne, jakie spełniać musi wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego (oprócz wymagań zawartych w artykule 181).

Wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego – opłata rejestracyjna

Aby wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego mógł zostać rozpatrzony, konieczne jest wniesienie opłaty rejestracyjnej, przez którą rozumie się opłatę za określone czynności administracyjne. Jeżeli odpowiednia kwota nie zostanie opłacona podczas złożenia wniosku, organ, do którego podmiot zwrócił się z wnioskiem o wydanie pozwolenia zintegrowanego, powinien wyznaczyć termin 7 lub 14 dni na uiszczenie opłaty. W przypadku, gdy podmiot nie wywiąże się z obowiązku opłaty, wniosek zostanie zwrócony (podmiot upoważniony jest jednak do złożenia zażalenia na tę decyzję – jeżeli uzna, że jest ona niesłuszna).

Jak złożyć wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego

Wniosek należy złożyć do organu środowiska, odpowiedniego ze względu na lokalizację instalacji. Wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego powinien być sporządzony w dwóch egzemplarzach papierowych oraz w wersji elektronicznej (zapisanej na nośniku danych, na przykład płycie CD).

Braki formalne we wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego

W sytuacji, gdy organ administracyjny stwierdzi braki formalne we wniosku, powinien on wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia ich w terminie 7 dni, w trybie zgodnym z art. 64 § 2 k.p.a. – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Pozwolenie na korzystanie ze środowiska – strony postępowania

W postępowaniu o wydanie pozwolenia na korzystanie ze środowiska, stronami są:

  • podmiot prowadzący instalację;
  • właściciel danego obszaru ziemi, w przypadku wyznaczenia obszaru ograniczonego użytkowania;
  • społeczeństwo – zgodnie z art. 218 Prawa ochrony środowiska oraz z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 roku (Dz. U. z roku 2016, pozycja 353);
  • organizacje ekologiczne – zgodnie z art. 44 ust. 1 wspomnianej powyżej ustawy.

Warunki emisji w pozwoleniu zintegrowanym

We wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego należy określić warunki emisji, przez które rozumie się zbiór pozwoleń sektorowych, które zostały wskazane w art. 181 ust. 1 pkt 1-4 Prawa ochrony środowiska oraz pozwoleń wodnoprawnych na pobieranie wody (zgodnie z Prawem wodnym).

Pozwolenie zintegrowane – obowiązek prowadzenia pomiarów

Organ ochrony środowiska w pozwoleniu zintegrowanym wskazuje obowiązek przeprowadzenia pomiarów pozwalających ocenić stan środowiska w miejscu prowadzenia instalacji. Sytuacje, w których organ powinien nałożyć na podmiot obowiązek przeprowadzenia pomiarów, a także składniki środowiska oraz częstotliwość ich badania zostały określone w art. 217a Prawa ochrony środowiska. Uwaga! Obowiązek prowadzenia pomiarów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany został do sporządzenia raportu początkowego.

Obowiązek korzystania z najlepszej dostępnej techniki (BAT) i standardów emisyjnych

Instalacje, na które wydaje się pozwolenie zintegrowane, muszą spełniać określone wymagania techniczne. Są to przede wszystkim:

  • Najlepsza dostępna technika, zgodnie z zapisem z art. 3 pkt 10 Prawa ochrony środowiska. Szczegółowe zapisy dotyczące najlepszej dostępnej techniki w odniesieniu do wydawania pozwolenia zintegrowanego, zostały określone w art. 207 ust. 1 i 1a Prawa ochrony środowiska. Przebieg wyboru konkretnej techniki oraz jego uzasadnienie powinny znaleźć się we wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego.

Jak poznać aktualne informacji dotyczące najlepszych możliwych technik? Minister Ochrony Środowiska tworzy zbiór składający się z informacji dotyczących najlepszych dostępnych technik, konkluzji BAT (z ang. best available technology) oraz dokumentów referencyjnych BAT. Zbiór ten może zostać udostępniony na wniosek zainteresowanego podmiotu.

  • Nieprzekraczanie standardów emisyjnych (z pewnymi ustępstwami), zgodnie z art. 204 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Możliwość odstąpienia od standardów emisyjnych pozostaje w kompetencjach organu administracyjnego, musi ona jednak każdorazowo zostać rzetelnie usprawiedliwiona, z uwzględnieniem interesu społecznego, jak i słuszności interesu podmiotu starającego się o wydanie pozwolenia. Kryteria, które mogą być dla organu podstawą do odstąpienia od standardów emisyjnych, zostały określone w Prawie ochrony środowiska.

Uwaga! Stosowanie najlepszej dostępnej techniki nie zwalnia podmiotu z obowiązku dotrzymania standardów emisji na terenie, na którym prowadzona jest instalacja.

Wydawanie pozwolenia zintegrowanego

Wydanie pozwolenia zintegrowanego powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy od momentu złożenia wniosku. Organ administracyjny zobowiązany jest do przekazania wersji elektronicznej wydanego pozwolenia Ministrowi Środowiska.

Dyrektywa IED – najważniejsze informacje

Aktualnie obowiązująca dyrektywa IED w sprawie zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli, wprowadza następujące zmiany prawne:

  • zmniejszenie dopuszczalnych norm emisji dla spalania odpadów oraz dla produkcji ditlenku tytanu;
  • zwiększenie przejrzystości działań związanych z wydawaniem pozwoleń zintegrowanych;
  • zwiększenie wymagań dotyczących dokumentacji przypadków wydawania pozwoleń zintegrowanych podmiotom, które wymagają korzystania z marginesu elastyczności (na przykład przekraczających standardy emisyjne);
  • podniesienie znaczenia najlepszej dostępnej techniki (BAT), w celu ujednolicenia standardów prowadzenia działalności gospodarczej, obowiązujących w Unii Europejskiej;
  • objęcie obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego większej puli podmiotów;
  • zwiększenia nakładów na realizację postanowień strategii tematycznych;
  • ograniczenie negatywnego wpływu instalacji przemysłowych na elementy przyrodnicze lub środowisko;
  • uproszczenie działań legislacyjnych oraz obniżenie kosztów administracyjnych związanych z wydawaniem pozwoleń zintegrowanych.