Zmiana kompetencji w wydawaniu decyzji środowiskowych – nowy zakres obowiązków starostwa powiatowego

Spis treści:

1. Nowe przepisy dotyczące decyzji środowiskowych – najważniejsze informacje
2. Kto teraz wydaje decyzje środowiskowe?
3. Na czym polega planowane przeniesienie kompetencji organów administracji środowiskowej?
4. Jak ma wyglądać wydawanie decyzji środowiskowych w starostwie?
5. Okiem eksperta: Co zmiana kompetencji organu do wydania decyzji środowiskowej oznacza dla inwestorów?
6. Co jeszcze zakładają planowane nowe przepisy dotyczące decyzji środowiskowych?
7. FAQ:
8. Bibliografia
9. Przypisy

Kto teraz wydaje decyzje środowiskowe? 

Przed nowelizacją ustawy decyzje środowiskowe wydają:

• Wójt, burmistrz lub prezydent miasta – w każdej sprawie, dla której ustawa nie wskazuje innego organu. W praktyce prowadzi obecnie większość postępowań środowiskowych. 
• Regionalny dyrektor ochrony środowiska (RDOŚ) – m.in. dla elektrowni wiatrowych, linii kolejowych, lotnisk użytku publicznego, wybranych dróg, napowietrznych linii elektroenergetycznych i rurociągów, a także przedsięwzięć na obszarach morskich i terenach zamkniętych MON.
• Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (GDOŚ) – przy budowie obiektu energetyki jądrowej.
• Starosta – w sprawach dotyczących scalania, wymiany lub podziału gruntów.
• Dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych – przy zmianie lasu należącego do Skarbu Państwa na użytek rolny.

Jeżeli dla inwestycji obejmującej teren kilku gmin właściwy jest organ gminy, decyzję wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta tej gminy, na której obszarze znajduje się największa część przedsięwzięcia. Przed wydaniem decyzji zasięga opinii organów pozostałych gmin. Gdy inwestycja choćby częściowo leży na obszarze morskim lub terenie zamkniętym MON, całe postępowanie prowadzi RDOŚ¹.

Na czym polega planowane przeniesienie kompetencji organów administracji środowiskowej?

Projekt ustawy o zmianie ustawy OOŚ oraz niektórych innych ustaw, opublikowany pod numerem UD224, zakłada przeniesienie większości postępowań o wydanie decyzji środowiskowej z gmin do powiatów. Uchyla ponadto kompetencję dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych. 

W sprawach, których przepisy nie powierzają RDOŚ ani GDOŚ, wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zastąpi starosta. Dla inwestycji obejmującej kilka powiatów decyzję wyda starosta właściwy dla największej części jej terenu (po zasięgnięciu opinii pozostałych starostów). 

Postępowania w sprawie wydania decyzji wszczęte przed wejściem w życie nowych zasad co do zasady dokończą dotychczasowe organy. Wyjątkiem będą sprawy prowadzone przez wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast, które 1 stycznia 2027 r. pozostaną zawieszone na czas przygotowania raportu OOŚ; te zostaną obowiązkowo przekazane właściwym starostom do 31 stycznia 2027 r².

Jak ma wyglądać wydawanie decyzji środowiskowych w starostwie?

Projekt nie wprowadza osobnej procedury dla starostów. Zmienia jedynie organ prowadzący większość spraw oraz niektóre zasady dotyczące dokumentacji i elektronicznej obsługi postępowania.

Dlaczego starostwa? Starostwa prowadzą już złożone postępowania z zakresu ochrony środowiska, w tym wydają integrated permits w sprawach niezastrzeżonych dla innych organów. Projektodawca wskazuje to doświadczenie jako jeden z argumentów za przeniesieniem decyzji środowiskowych do powiatów. 

W praktyce:

• Główne etapy postępowania pozostaną bez zmian. Starosta sprawdzi wniosek, ustali strony, uzyska wymagane opinie i uzgodnienia oraz rozstrzygnie, czy trzeba przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko, czy nie. W sprawach wymagających udziału społeczeństwa zapewni możliwość zapoznania się z dokumentacją i składania uwag.
• W postępowaniu nadal będą uczestniczyć organy współdziałające. Zależnie od rodzaju i lokalizacji inwestycji starosta wystąpi o stanowisko m.in. do RDOŚ, właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub Wód Polskich. Przeniesienie spraw do powiatów nie zmieni roli tych organów; nadal będą wydawać wymagane opinie i uzgodnienia. 

• Część formalności dotychczas dopełnianych przez inwestorów przejmie urząd. Starosta sam pozyska dane z ewidencji gruntów i budynków, więc inwestor nie będzie musiał dołączać do wniosku wypisu z rejestru gruntów ani mapy ewidencyjnej potrzebnej do ustalenia stron. Organ zgromadzi także dane niezbędne do określenia ich liczby.
• Część postępowań będzie obsługiwana przez system informatyczny SOPOOŚ. Składając wniosek przez system, zamiast kilku papierowych kopii inwestor dołączy dokumentację w jednym egzemplarzu elektronicznym. SOPOOŚ posłuży także do wymiany pism i akt między organami oraz udostępniania społeczeństwu dokumentów z postępowania. 
• Zmiana będzie mniej odczuwalna w miastach na prawach powiatu, w których postępowania dotyczące decyzji środowiskowych już dziś prowadzą pracownicy urzędu miasta. W takich przypadkach inwestor złoży wniosek do tego samego urzędu.

Okiem eksperta: Co zmiana kompetencji organu do wydania decyzji środowiskowej oznacza dla inwestorów? 

Samo przeniesienie spraw do starostw nie skróci automatycznie postępowań. Z czasem regularne prowadzenie większej liczby podobnych postępowań powinno sprzyjać specjalizacji urzędników, jednak początek reformy będzie zależał od przygotowania poszczególnych powiatów. Związek Powiatów Polskich (ZPP) zwraca uwagę m.in. na brak gwarancji finansowania nowych zadań, krótki czas na przygotowania i potrzebę zatrudnienia dodatkowych pracowników – nawet ponad 400³. W pierwszym okresie inwestorzy powinni więc uwzględnić w harmonogramach zapas czasu⁴.

Tab. 1. Praktyczne skutki planowanego przeniesienia decyzji środowiskowych do starostw. Źródło: opracowanie własne na podstawie projektu UD224 oraz stanowiska Związku Powiatów Polskich. 

Obszar	Co zmiana oznacza dla inwestora?	Jak się przygotować?
Właściwy organ	Nowe postępowanie co do zasady poprowadzi starosta. W przypadku części przedsięwzięć nadal będą to jednak RDOŚ lub GDOŚ.	Ustal właściwy organ na podstawie rodzaju i lokalizacji całego przedsięwzięcia, z uwzględnieniem infrastruktury towarzyszącej.
Sprawy w toku	Sprawę dokończy dotychczasowy organ. Wyjątkiem są postępowania zawieszone 1 stycznia 2027 r. – te przejmie starosta.	Nie składaj ponownie wniosku. Sprawdź, do którego organu należy kierować kolejne pisma i uzupełnienia.
Czas postępowania	Tworzenie nowych stanowisk, rekrutacja pracowników i wypracowywanie praktyki mogą początkowo wydłużyć część postępowań.	Uwzględnij zapas czasu w harmonogramie i przygotuj kompletną dokumentację przed rozpoczęciem procedur zależnych od decyzji środowiskowej.
Praktyka urzędu	Poszczególne starostwa mogą różnie podchodzić do zakresu karty informacyjnej przedsięwzięcia, raportu OOŚ i dodatkowych wyjaśnień.	Sprawdź wymagania techniczne i zasady komunikacji przyjęte przez właściwe starostwo. Nie opieraj dokumentacji wyłącznie na wcześniejszych ustaleniach z gminą.
Zakres dokumentacji	Inwestor nie będzie musiał dołączać części dokumentów ewidencyjnych, ale wymagania dotyczące opisu inwestycji i jej oddziaływania pozostaną bez zmian.	Dokładnie wskaż działki objęte inwestycją i jej oddziaływaniem. Błędy w numerach działek lub granicach przedsięwzięcia mogą opóźnić pozyskanie danych z ewidencji i ustalenie stron postępowania.

Co jeszcze zakładają planowane nowe przepisy dotyczące decyzji środowiskowych?

• Nowa opłata za rozpatrzenie wniosku

Obecnie za wydanie decyzji środowiskowej pobiera się 205 zł opłaty skarbowej⁵. Projekt przewiduje zastąpienie opłaty skarbowej nową opłatą za rozpatrzenie wniosku, której wysokość ma zależeć od rodzaju przedsięwzięcia, ale górny limit wynosi 30 tys. zł. Wniesienie opłaty będzie warunkiem rozpatrzenia wniosku. Za zmianę decyzji inwestor zapłaci połowę stawki właściwej dla danego przedsięwzięcia⁶.

• Wyższy próg zawiadamiania stron przez obwieszczenie

Obecnie organ zawiadamia strony przez obwieszczenie, gdy ich liczba przekracza 10. Zgodnie z projektem próg wzrośnie do 20 stron⁷. W mniejszych postępowaniach zamiast samodzielnie śledzić obwieszczenia urzędu, strony otrzymają pisma bezpośrednio. Ułatwi to pilnowanie terminów i reagowanie na wezwania.

• Dłuższy termin na składanie uwag przez społeczeństwo

Podstawowy termin pozostanie 30-dniowy. W uzasadnionych przypadkach organ będzie mógł wydłużyć go maksymalnie do 45 dni⁸, np. gdy konsultacje przypadną na okres świąteczny lub wakacyjny. Da to mieszkańcom i organizacjom więcej czasu na zapoznanie się z dokumentacją i przygotowanie uwag, ale może wydłużyć postępowanie.

• Nowe wymagania dotyczące raportu OOŚ

Raport przygotowany przez zespół podpisze tylko osoba kierująca jego pracami. Analiza obejmie również emisję światła, a opis wariantów ma wyraźnie wskazywać rozwiązanie wybrane do realizacji, racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Gdy wybrane rozwiązanie będzie zarazem najkorzystniejsze środowiskowo, wystarczy przedstawić jeden wariant alternatywny⁹.

• Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na wniosek inwestora

Inwestor planujący przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko będzie mógł od razu wystąpić o przeprowadzenie pełnej oceny. Organ będzie związany takim wnioskiem, a inwestor dołączy raport OOŚ zamiast karty informacyjnej przedsięwzięcia¹⁰. Pozwoli to pominąć etap, na którym urząd rozstrzyga, czy raport jest potrzebny.

• Nowe zasady dla inwestycji realizowanych bez wymaganej decyzji

Projekt wprowadza administracyjną karę za realizację przedsięwzięcia bez wymaganej decyzji środowiskowej – ma ona wynosić od 100 tys. do 10 mln zł. Przewiduje też odrębny tryb uzyskania DŚU dla inwestycji już rozpoczętych lub zakończonych, jeżeli nadal można ocenić ich oddziaływanie i określić warunki ochrony środowiska. Brak wniosku w wymaganym terminie albo odmowa wydania decyzji mogą prowadzić m.in. do podważenia późniejszych zezwoleń, konieczności wstrzymania prac inwestycyjnych i nakazu przywrócenia środowiska do właściwego stanu¹¹.

• Przejście obowiązków na nowy podmiot

Projekt zakłada, że po zmianie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości prawa i obowiązki wynikające z decyzji środowiskowej przejdą na nowy podmiot z mocy prawa. Jeżeli przedsięwzięcie wiąże się z działalnością gospodarczą, przejmie je podmiot, który faktycznie prowadzi tę działalność i ma tytuł prawny do nieruchomości. Podmioty objęte tymi obowiązkami będą odpowiadać za nie solidarnie¹².

W przygotowaniu inwestycji do nowych zasad lub rozpoczęciu postępowania w okresie zmian pomoże wyspecjalizowana firma taka jak Eko-Projekt, która świadczy doradztwo w zakresie ochrony środowiska. Analizujemy obowiązki inwestora, ustalamy właściwy organ i zakres potrzebnych opracowań, przygotowujemy wniosek wraz z dokumentacją, a następnie prowadzimy w jego imieniu całe postępowanie – od złożenia dokumentów po uzyskanie ostatecznej decyzji. 

FAQ:

1. Czy decyzje środowiskowe nadal wydaje wojewoda, czy starostwo?

Obecnie, przed nowelizacją ustawy, większość decyzji środowiskowych wydają wójt, burmistrz lub prezydent miasta; wojewoda nie ma takich kompetencji. Po wejściu w życie planowanych zmian w większości spraw zastąpi ich starosta. W sprawach przypisanych im w ustawie decyzje wydają i wydawać będą także RDOŚ i GDOŚ.

2. Jak procedura decyzji środowiskowej zmieni się po przeniesieniu kompetencji do starostw?

Główne etapy postępowania pozostaną bez zmian. Procedura decyzji środowiskowej w powiecie nadal obejmie weryfikację wniosku, ustalenie stron, uzyskanie opinii i uzgodnień oraz wydanie decyzji administracyjnej. Starosta sam pozyska część danych ewidencyjnych, a niektóre sprawy będą obsługiwane elektronicznie w systemie SOPOOŚ.

3. Co się stanie z postępowaniami rozpoczętymi przed zmianą przepisów? 

Co do zasady dokończy je dotychczasowy organ. Wyjątkiem będą postępowania prowadzone przez wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast, które 1 stycznia 2027 r. pozostaną zawieszone – zostaną przekazane starostom do 31 stycznia 2027 r. Przepisy przejściowe określą więc właściwość organu i ograniczą związane z nią wątpliwości interpretacyjne.

Bibliografia:

1. Ocena skutków regulacji do projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.), https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12405602/13177800/13177801/dokument772732.pdf (dostęp 03.08.2026).
2. Projekt Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.), https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12405602/13177800/13177801/dokument772735.pdf (dostęp 03.08.2026).
3. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/udostepnianie-informacji-o-srodowisku-i-jego-ochronie-udzial-17497783 (dostęp 03.08.2026).
4. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-budowlane-16796118 (dostęp 03.08.2026).
5. Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/oplata-skarbowa-17316423 (dostęp 03.08.2026).
6. Uzasadnienie projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.), https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12405602/13177800/13177801/dokument772733.pdf (dostęp 03.08.2026).
7. Związek Powiatów Polskich, ZPP o przeniesieniu zadań w kwestii decyzji środowiskowych, https://www.zpp.pl/artykul/3897-zpp-o-przeniesieniu-zadan-w-kwestii-decyzji-srodowiskowych (dostęp 03.08.2026).

Przypisy:

1. Art. 75 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/udostepnianie-informacji-o-srodowisku-i-jego-ochronie-udzial-17497783 (dostęp 03.08.2026). ↩︎
2.  Art. 1 pkt 26 lit. a i b oraz art. 24 ust. 1 i 2 projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.), https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12405602/13177800/13177801/dokument772735.pdf (dostęp 03.08.2026). ↩︎
3. Ocena skutków regulacji do projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.), s. 27, https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12405602/13177800/13177801/dokument772732.pdf (dostęp 03.08.2026). ↩︎
4. Związek Powiatów Polskich, ZPP o przeniesieniu zadań w kwestii decyzji środowiskowych, https://www.zpp.pl/artykul/3897-zpp-o-przeniesieniu-zadan-w-kwestii-decyzji-srodowiskowych (dostęp 03.08.2026). ↩︎
5. Poz. 45 w części I załącznika do Ustawy o opłacie skarbowej z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/oplata-skarbowa-17316423 (dostęp 03.08.2026). ↩︎
6. Art. 1 pkt 24 lit. m projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.). ↩︎
7. Art. 1 pkt 24 lit. f projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.). ↩︎
8. Art. 1 pkt 4 lit. b projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.). ↩︎
9. Art. 1 pkt 16 lit. a oraz b projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.). ↩︎
10. Art. 1 pkt 9 lit. b art. 1 pkt 24 lit. a projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.). ↩︎
11. Art. 1 pkt 54 lit. b, art. 1 pkt 41 oraz art. 1 pkt 41 projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.). ↩︎
12. Art. 1 pkt 22 projektu ustawy o zmianie Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (wersja z dnia 8 kwietnia 2026 r.). ↩︎