Co to jest IPPC i pozwolenie zintegrowane? 

Spis treści:

1. Czym jest dyrektywa IPPC?
   • Następczyni IPPC – dyrektywa o emisjach przemysłowych (Industrial Emissions Directive – IED)
   • IED 2.0 – duże zmiany w systemie pozwoleń zintegrowanych
2. Czym są instalacje IPPC?
3. Czym są pozwolenia zintegrowane IPPC?
4. Jak uzyskać pozwolenie IPPC?
   • Obowiązek zastosowania najlepszych dostępnych technik (BAT)
5. Co najpierw: pozwolenie zintegrowane czy decyzja środowiskowa?
6. FAQ
7. Bibliografia
8. Przypisy

Czym jest dyrektywa IPPC?

IPPC to skrót od angielskiej nazwy Integrated Pollution Prevention and Control, czyli zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli. System IPPC wprowadziła dyrektywa Rady 96/61/WE z 24 września 1996 r. Zgodnie z nią zamiast oddzielnych decyzji dla emisji do powietrza, wód, gleby, gospodarki odpadami i hałasu, prowadzący instalację uzyskuje jedno pozwolenie, w którym organ ocenia te aspekty łącznie i ustala dla nich spójne warunki. 

Następczyni IPPC – dyrektywa o emisjach przemysłowych (Industrial Emissions Directive – IED)

Dyrektywa IPPC 96/61/WE utraciła już moc. Zastąpiła ją dyrektywa 2008/1/WE, a następnie dyrektywa 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych, w skrócie IED. Mimo to skrót IPPC nadal się czasem pojawia np. w rejestrach instalacji, dokumentach organów i korespondencji z przedsiębiorcami, głównie jako uzupełnienie terminu „instalacja” lub „pozwolenie zintegrowane”.

IED 2.0 – duże zmiany w systemie pozwoleń zintegrowanych

W 2024 r. Komisja Europejska uchwaliła dyrektywę 2024/1785, nazywaną IED 2.0, wdrażaną w Polsce w 2026 r. Projekt zakłada m.in.:

• wprowadzenie elektronicznego systemu pozwoleń zintegrowanych;
• zmiany w zasadach ustalania granicznych wielkości emisji;
• obowiązkowe wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego w firmie;
• rozszerzenie obowiązku pozwolenia zintegrowanego na nowe rodzaje instalacji.

Czym są instalacje IPPC?

To takie instalacje, które ze względu na rodzaj i skalę działalności mogą powodować znaczne zanieczyszczenie powietrza, wód, gleby albo środowiska jako całości. Ich prowadzący muszą uzyskać pozwolenie zintegrowane¹. Szczegółowy katalog takich instalacji określa rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r.

Czy instalacja jest klasyfikowana jako IPPC, zależy od jej rodzaju i skali działalności, czyli parametrów wskazanych w rozporządzeniu, m.in. mocy, zdolności produkcyjnej i wydajności przetwarzania.

Pozwolenia zintegrowanego wymagają m.in. instalacje do:

• spalania paliw o nominalnej mocy co najmniej 50 MW;
• produkcji surówki żelaza lub stali o zdolności produkcyjnej ponad 2,5 tony na godzinę;
• produkcji klinkieru cementowego w piecach obrotowych o zdolności produkcyjnej ponad 500 ton na dobę;
• odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych o zdolności przetwarzania ponad 10 ton na dobę;
• chowu lub hodowli drobiu powyżej 40 000 stanowisk².

W Polsce działa obecnie około 3000 instalacji IPPC³.

Czym są pozwolenia zintegrowane IPPC?

Pozwolenie zintegrowane IPPC to decyzja administracyjna, która określa warunki korzystania ze środowiska przez prowadzącego instalację. Obejmuje:

• emisje do powietrza;
• wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi;
• pobór wody;
• wytwarzanie odpadów;
• emisję hałasu;
• oddziaływanie na glebę i ziemię;
• sposoby zapobiegania awariom przemysłowym i ograniczania ich skutków;
• sposoby efektywnego wykorzystania energii;
• sposoby postępowania po zakończeniu eksploatacji instalacji, w tym usunięcia negatywnych skutków w środowisku;
• sposób monitorowania wpływu instalacji na środowisko oraz obowiązki sprawozdawcze wobec organów⁴.

Dla każdego z tych obszarów pozwolenie określa wielkości emisji zanieczyszczeń oraz warunki ich monitorowania, a w przypadkach uzasadnionych ryzykiem zanieczyszczenia powierzchni ziemi – także obowiązki w zakresie proponowanych sposobów zapobiegania występowaniu szkód w środowisku.

Gewerbeerlaubnisse / Basisreports wydaje marszałek województwa, starosta lub regionalny dyrektor ochrony środowiska, zależnie od rodzaju i skali instalacji. W procesie wydawania pozwolenia zapewnia się udział społeczeństwa poprzez konsultacje publiczne.

Pozwolenie zintegrowane nie zastępuje decyzji środowiskowej. To dwa różne rozstrzygnięcia – decyzja środowiskowa określa warunki realizacji przedsięwzięcia i jej wydanie następuje przed fizyczną realizacją, budową czy montażem instalacji, a pozwolenie zintegrowane reguluje późniejszą eksploatację instalacji i jest pozwoleniem operacyjnym.

Jak uzyskać pozwolenie IPPC?

Aby uzyskać pozwolenie, prowadzący instalację składa do właściwego organu wniosek wraz z dokumentacją techniczną, środowiskową i formalną, która powinna objąć m.in.:

• opis instalacji i stosowane technologie;
• prognozowane wielkości emisji do poszczególnych elementów środowiska;
• opis wariantów środków zapobiegających powstawaniu zanieczyszczeń, o ile takie istnieją;
• bilans surowców, wody, paliw i energii;
• źródła powstawania, rodzaje i ilości odpadów;
• proponowany zakres monitorowania emisji;
• streszczenie wniosku sporządzone w języku niespecjalistycznym – jako załącznik wymagany do udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W części przypadków do wniosku trzeba dołączyć raport początkowy lub analizę ryzyka w ramach raportu początkowego. Dotyczy to sytuacji, w których eksploatacja instalacji obejmuje wykorzystywanie, produkcję lub uwalnianie substancji powodujących ryzyko zanieczyszczenia gleby, ziemi lub wód gruntowych na terenie zakładu. Raport opisuje stan zanieczyszczenia gleby, ziemi i wód gruntowych tymi substancjami przed rozpoczęciem eksploatacji, aby po jej zakończeniu można było ocenić skalę ewentualnego zanieczyszczenia.

Tu należy zaznaczyć, że dobrze opracowana analiza ryzyka wykluczająca uwolnienia substancji do wód i gleb poparta stanem faktycznym instalacji, pozwala uniknąć wysokich kosztów związanych z opracowywaniem pełnego raportu początkowego związanego m.in. z kosztownymi poborami i badaniami fizyko-chemicznymi jakości gleb i wód.

Pozwolenie zintegrowane wydawane jest na czas nieoznaczony. Wyjątkiem są instalacje recyklingu statków – dla nich pozwolenie wydawane jest najwyżej na 5 lat.

Obowiązek zastosowania najlepszych dostępnych technik (BAT)

Zgodnie z dyrektywą 2010/75/UE instalacje przemysłowe muszą stosować techniki, które ograniczają emisje zanieczyszczeń do środowiska. Dlatego warunki pozwolenia opierają się na konkluzjach BAT, które wskazują poziom ochrony środowiska możliwy do osiągnięcia przy użyciu sprawdzonych, technicznie dostępnych i ekonomicznie uzasadnionych rozwiązań. Dobrze przygotowany wniosek powinien pokazywać, jak instalacja spełnia wymagania BAT. Dzięki temu organ otrzymuje od razu informacje potrzebne do ustalenia warunków pozwolenia, a inwestor ogranicza ryzyko wezwań do uzupełnień. 

Uzyskanie pozwolenia zintegrowanego jest procesem czasochłonnym i wymaga spełnienia licznych wymogów środowiskowych. Gdy brakuje jakiegokolwiek wymaganego dokumentu, procedura administracyjna zostaje wstrzymana do czasu jego dostarczenia, co komplikuje proces uzyskania pozwolenia i prowadzi do opóźnień w realizacji projektów. Całe postępowanie można jednak powierzyć firmie konsultingowej takiej jak Eko-Projekt, która poprowadzi je w imieniu inwestora.

FAQ:

1. Kto musi mieć pozwolenie zintegrowane? 

Pozwolenie zintegrowane musi uzyskać prowadzący instalację wskazaną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r., gdy przekracza ona określone progi, np. moc, zdolność produkcyjną, wydajność przetwarzania albo liczbę stanowisk dla zwierząt.

2. Co grozi za brak pozwolenia zintegrowanego? 

Za eksploatację instalacji bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego grozi wstrzymanie jej użytkowania przez WIOŚ. Prowadzący instalację może też odpowiedzieć za wykroczenie – aresztem, ograniczeniem wolności albo grzywną. Sankcjami są obwarowane także inne naruszenia dotyczące m.in. emisji, odpadów lub ścieków. 

3. Ile wynosi opłata za wydanie pozwolenia zintegrowanego?

Wysokość opłaty rejestracyjnej zależy od rodzaju i skali instalacji. Oblicza się ją według wzoru zawartego w rozporządzeniu o wysokości opłat rejestracyjnych, ale maksymalna kwota wynosi nie więcej niż 12 000 zł. 

Bibliografia:

1. Dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/dyrektywa-96-61-we-dotyczaca-zintegrowanego-zapobiegania-zanieczyszczeniom-i-67427911 (dostęp 20.05.2026).
2. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych i emisji pochodzących z chowu zwierząt gospodarskich (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/dyrektywa-2010-75-ue-w-sprawie-emisji-przemyslowych-i-emisji-pochodzacych-z-67999082 (dostęp 20.05.2026). 
3. Górski M., Pozwolenie zintegrowane a decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, „Zeszyty Prawnicze” 2023, nr 80, s. 9–24, https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1247265 (dostęp 20.05.2026).
4. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Instalacje wymagające uzyskania pozwolenia zintegrowanego, https://www.gov.pl/web/gios/instalacje-wymagajace-uzyskania-pozwolenia-zintegrowanego (dostęp 20.05.2026).
5. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska, https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy–prawo-ochrony-srodowiska (dostęp 20.05.2026).
6. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-ochrony-srodowiska-16901353 (dostęp 20.05.2026).
7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/rodzaje-instalacji-mogacych-powodowac-znaczne-zanieczyszczenie-18120967 (dostęp 20.05.2026).
8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie wysokości opłat rejestracyjnych, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/wysokosc-oplat-rejestracyjnych-18121341 (dostęp 20.05.2026).

Przypisy:

1. Art. 201 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-ochrony-srodowiska-16901353 (dostęp 20.05.2026). ↩︎
2. Załącznik do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/rodzaje-instalacji-mogacych-powodowac-znaczne-zanieczyszczenie-18120967 (dostęp 20.05.2026). ↩︎
3. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Instalacje wymagające uzyskania pozwolenia zintegrowanego, https://www.gov.pl/web/gios/instalacje-wymagajace-uzyskania-pozwolenia-zintegrowanego (dostęp 20.05.2026). ↩︎
4. Art. 211 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-ochrony-srodowiska-16901353 (dostęp 20.05.2026). ↩︎