Czy remont drogi i mostu wymaga decyzji środowiskowej?
Czy remont drogi wymaga decyzji środowiskowej, zależy od typu i długości drogi oraz zakresu robót. Co do zasady trzeba ją uzyskać przed budową, przebudową lub rozbudową dróg o twardej nawierzchni o długości powyżej 1 km i mostów w ciągu takich dróg. Bez niej inwestor nie otrzyma pozwolenia na budowę lub zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Kiedy trzeba uzyskać decyzję środowiskową dla przebudowy drogi? Czy można podzielić inwestycję na krótsze odcinki i uniknąć tego obowiązku?
Spis treści:
- Kiedy wymagana jest decyzja środowiskowa dla przebudowy drogi i mostu?
- Przebudowa, remont czy utrzymanie – jakie prace drogowe wymagają DŚU?
- Czy można podzielić drogę na mniejsze odcinki i każdy remontować osobno bez decyzji środowiskowej?
- Jakie inne prace związane z drogą mogą wymagać decyzji środowiskowej lub innych zezwoleń?
- Jak sprawdzić, czy decyzja środowiskowa dla mostu lub drogi jest wymagana?
- Jak uzyskać decyzję środowiskową dla drogi/mostu?
- FAQ
- Bibliografia
- Przypisy
Kiedy wymagana jest decyzja środowiskowa dla przebudowy drogi i mostu?
Obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (w skrócie DŚU, decyzji środowiskowej) reguluje Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa OOŚ).
Zgodnie z ustawą OOŚ decyzja środowiskowa jest wymagana dla przedsięwzięć:
- mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
- mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko1.
Katalog tych inwestycji określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Inwestycje drogowe w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Rozbudowa i przebudowa infrastruktury drogowej może znacząco oddziaływać na środowisko, prowadzić do zanieczyszczenia środowiska i degradacji siedlisk. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r.:
- Zawsze znacząco oddziałują na środowisko autostrady i drogi ekspresowe2. Inwestycje w tej grupie mogą podlegać pełnej ocenie oddziaływania na środowisko (OOŚ), a inwestor często musi dołączyć do wniosku o wydanie decyzji raport o oddziaływaniu, czyli m.in. wyniki pomiarów hałasu i emisji do powietrza oraz inwentaryzację przyrodniczą terenu inwestycji.
- Mogą znacząco oddziaływać na środowisko drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości powyżej 1 km oraz mosty w ciągu drogi o nawierzchni twardej3. Dla takich przedsięwzięć także wymagana jest decyzja środowiskowa. Inwestor dołącza jednak do wniosku tylko kartę informacyjną przedsięwzięcia (KIP), a organ na jej podstawie decyduje, czy przeprowadzić ocenę OOŚ, czy nie.
Rozporządzenie przewiduje wyłączenie przebudowy dróg spod przepisów, gdy służą do obsługi stacji elektroenergetycznych i są zlokalizowane poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody.
Prace drogowe na obszarze chronionym
Lokalizacja inwestycji na obszarze chronionym może uruchomić odrębne obowiązki, obok DŚU lub niezależnie od niej. Inwestycja przebiegająca przez obszar Natura 2000, park narodowy, rezerwat przyrody, park krajobrazowy lub obszar chronionego krajobrazu może wymagać dodatkowych zezwoleń, uzgodnień lub odrębnej oceny oddziaływania prowadzonej na etapie decyzji inwestycyjnej. Drogi na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (np. zabytkowy układ urbanistyczny lub ruralistyczny) wymagają z kolei pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (przed wnioskowaniem o pozwolenie na budowę).
Przebudowa, remont czy utrzymanie – jakie prace drogowe wymagają DŚU?
Obowiązek uzyskania DŚU obejmuje przedsięwzięcia w rozumieniu ustawy OOŚ, czyli zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu4. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 10 września 2019 r. do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się też przebudowę lub rozbudowę wymienionych przedsięwzięć, o ile osiąga ona lub powoduje osiągnięcie ustalonych progów5.
Zakres prac drogowych kategoryzuje Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych:
- Utrzymanie drogi to roboty konserwacyjne i porządkowe, m.in. łatanie ubytków nawierzchni. Nie stanowią one przedsięwzięcia i nie wymagają DŚU, niezależnie od długości drogi.
- Remont drogi to przywrócenie pierwotnego stanu drogi (np. wymiana warstwy ścieralnej). Jeśli nie zmienia geometrii ani parametrów technicznych, może nie wymagać DŚU.
- Przebudowa drogi to podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych w granicach pasa drogowego. Wymaga DŚU, gdy całkowita długość przedsięwzięcia przekracza 1 km nawierzchni twardej6.
| Rodzaj prac | Przykład prac | Czy wymaga DŚU? |
| Utrzymanie | łatanie ubytków | zwykle nie |
| Remont | wymiana warstwy ścieralnej bez zmiany parametrów | zwykle nie |
| Przebudowa | poszerzenie jezdni, zmiana parametrów technicznych | może wymagać |
| Rozbudowa | wyjście poza dotychczasowy pas, nowe elementy drogi | zwykle tak |
Czy można podzielić drogę na mniejsze odcinki i każdy remontować osobno bez decyzji środowiskowej?
Inwestorzy próbują czasem podzielić remontowaną trasę na krótsze odcinki, aby ominąć próg 1 km i obowiązek uzyskania DŚU. Taka praktyka jest jednak ryzykowna – może zostać wykryta na późniejszych etapach inwestycji i skutkować uchyleniem już wydanych decyzji.
Potwierdza to m.in. wyrok NSA z 15 stycznia 2025 r. (II OSK 2489/24), w którym sąd uchylił ZRID dla odcinka drogi stanowiącego część większego zamierzenia inwestycyjnego, dla którego inwestor nie uzyskał DŚU. NSA wskazał, że ocenie podlega faktyczny zakres przedsięwzięcia, a nie formalny podział na odcinki wskazany we wniosku.
Jakie inne prace związane z drogą mogą wymagać decyzji środowiskowej lub innych zezwoleń?
Budowa ścieżki rowerowej
Kwalifikacja dróg rowerowych jest sporna. GDOŚ w 2022 r. wskazał, że budowa chodnika lub ścieżki rowerowej nie wymaga DŚU7, inaczej niż wyrok WSA w Białymstoku w wyroku z 11 stycznia 2024 r. (II SA/Bk 905/23). Sąd orzekł, że droga rowerowa o nawierzchni twardej dłuższa niż 1 km również jest przedsięwzięciem potencjalnie znacząco oddziałującym na środowisko i wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Według niego pojęcie „droga” użyte w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć obejmuje także drogi dla rowerów, zarówno te będące częścią innej drogi, jak i samodzielne inwestycje.
Wycinka drzew
Jeśli pod przebudowę lub rozbudowę drogi trzeba wykarczować teren, inwestor często musi jeszcze uzyskać zezwolenie na wycinkę drzew. Wydaje je wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a jeśli droga jest publiczna, organ uzgadnia decyzję z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska8. Wyjątek stanowi budowa lub rozbudowa dróg publicznych prowadzona w trybie ZRID – zgodnie ze specustawą drogową nie stosuje się wówczas przepisów ustawy o ochronie przyrody w zakresie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów9.
Jak sprawdzić, czy decyzja środowiskowa dla mostu lub drogi jest wymagana?
Inwestor powinien ustalić pełny zakres robót (utrzymanie, remont, przebudowa lub rozbudowa, prace towarzyszące) oraz zweryfikować, czy:
- droga ma nawierzchnię twardą;
- całkowita długość przedsięwzięcia przekracza 1 km;
- inwestycja przebiega przez teren cenny przyrodniczo (siedliska przyrodnicze objęte ochroną) albo krajobraz mający znaczenie historyczne, objęty ochroną konserwatorską;
- planowane prace wykraczają poza istniejący pas drogowy;
- zadanie stanowi etap większej inwestycji drogowej.
Taką analizę inwestor może przeprowadzić samodzielnie albo zlecić firmie specjalizującej się w doradztwie środowiskowym, która zajmuje się decyzjami środowiskowymi.
Jak uzyskać decyzję środowiskową dla drogi/mostu?
Decyzję środowiskową inwestor musi uzyskać przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę lub decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID).
- Kwalifikacja przedsięwzięcia – inwestor ustala, czy planowane roboty mieszczą się w katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
- Przygotowanie Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia (KIP) – w dokumencie należy określić m.in. rodzaj, skalę i lokalizację inwestycji, rozwiązania techniczne, warianty przedsięwzięcia, przewidywane emisje na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, zapotrzebowanie na wodę, energię i materiały oraz możliwe oddziaływania na środowisko. Jeśli prace obejmują drogę ekspresową lub autostradę, inwestor musi przygotować raport OOŚ.
- Złożenie wniosku do właściwego organu – wniosek o wydanie DŚU składa się najczęściej do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. W niektórych sprawach organem właściwym jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.
- Uzyskanie opinii i uzgodnień – organ prowadzący postępowanie może się skonsultować z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym oraz Wodami Polskimi. Instytucje oceniają, czy inwestycja wymaga pełnej oceny oddziaływania na środowisko i raportu OOŚ, czy nie.
- Analiza materiału dowodowego – organ bada dokumenty, opinie i uzgodnienia, a następnie rozstrzyga, czy inwestor może zrealizować przedsięwzięcie na wskazanych warunkach.
- Wydanie decyzji środowiskowej.
Całe postępowanie – od kwalifikacji przedsięwzięcia, przez przygotowanie KIP lub raportu OOŚ, po uzyskanie decyzji – również może poprowadzić firma konsultingowa, kontaktując się z organami w imieniu inwestora.
FAQ:
1. Czy każdy remont drogi wymaga decyzji środowiskowej?
Nie. Decyzja środowiskowa jest potrzebna wtedy, gdy zakres robót spełnia kryteria przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, np. dotyczy przebudowy lub rozbudowy drogi o twardej nawierzchni o długości powyżej 1 km.
2. Czy decyzję środowiskową trzeba uzyskać przed ZRID?
Tak. Jeżeli inwestycja wymaga DŚU, inwestor musi ją uzyskać przed wystąpieniem o ZRID.
3. Czy KIP wystarczy do uzyskania decyzji środowiskowej dla drogi?
Nie zawsze. Organ może zarządzić ocenę oddziaływania na środowisko, a wówczas inwestor musi przygotować raport OOŚ. Zawsze takiej oceny wymaga budowa lub rozbudowa drogi ekspresowej bądź autostrady, kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Bibliografia:
- Komunikat Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczący kwalifikacji chodników oraz ścieżek rowerowych w kontekście wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, https://www.gov.pl/web/gdos/budowa-chodnika-lub-sciezki-rowerowej-nie-wymaga-decyzji-o-srodowiskowych-uwarunkowaniach-wyjasnienia-gdos (dostęp 20.05.2026).
- Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/udostepnianie-informacji-o-srodowisku-i-jego-ochronie-udzial-17497783 (dostęp 20.05.2026).
- Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-ochrony-srodowiska-16901353 (dostęp 20.05.2026).
- Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-przyrody-17091515 (dostęp 20.05.2026)/.
- Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/szczegolne-zasady-przygotowania-i-realizacji-inwestycji-w-zakresie-17027073 (dostęp 20.05.2026).
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/drogi-publiczne-16791834 (dostęp 20.05.2026).
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/przedsiewziecia-mogace-znaczaco-oddzialywac-na-srodowisko-18895096 (dostęp 20.05.2026).
- Wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. II OSK 2489/24, https://www.inforlex.pl/dok/tresc%2CFOB0000000000006878924%2CBrak-podstaw-do-obejscia-decyzji-srodowiskowej-Wyrok-NSA-z-dnia-15-stycznia-2025-r-sygn-II-OSK-2489-24.html (dostęp 20.05.2026).
- Wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. II SA/Bk 905/23, https://www.inforlex.pl/dok/tresc%2CFOB0000000000006459409%2CWyrok-WSA-w-Bialymstoku-z-dnia-11-stycznia-2024-r-sygn-II-SA-Bk-905-23.html (dostęp 20.05.2026).
Przypisy:
- Art. 71 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/udostepnianie-informacji-o-srodowisku-i-jego-ochronie-udzial-17497783 (dostęp 20.05.2026). ↩︎
- § 2 ust. 1 pkt 31 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/przedsiewziecia-mogace-znaczaco-oddzialywac-na-srodowisko-18895096 (dostęp 20.05.2026). ↩︎
- § 3 ust. 1 pkt 62 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. ↩︎
- Art. 3 ust. 1 pkt 13 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. ↩︎
- § 2 ust. 2, § 3 ust.3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. ↩︎
- Art. 4 pkt 18–20 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/drogi-publiczne-16791834 (dostęp 20.05.2026). ↩︎
- Komunikat Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczący kwalifikacji chodników oraz ścieżek rowerowych w kontekście wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, https://www.gov.pl/web/gdos/budowa-chodnika-lub-sciezki-rowerowej-nie-wymaga-decyzji-o-srodowiskowych-uwarunkowaniach-wyjasnienia-gdos (dostęp 20.05.2026). ↩︎
- Art. 83 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/ochrona-przyrody-17091515 (dostęp 20.05.2026)/ ↩︎
- Art. 21 Ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/szczegolne-zasady-przygotowania-i-realizacji-inwestycji-w-zakresie-17027073 (dostęp 20.05.2026). ↩︎